Bezoek aan molen de Koornbloem op donderdag 28 maart 2013

Over deze molen aan de Paardeweg is al veel te vinden op internet. Te vinden is o.a. dat de Koornbloem gebouwd is in 1801. Zijn voorganger, oliemolen De Treurniet, is in 1771 afgebrand. Het talud waar De Koornbloem op staat, stamt nog af van de oude oliemolen, wat dus de enige overgebleven herinnering is aan De Treurniet.

De Koornbloem is een zogenaamde stellingmolen of walkorenmolen, oorspronkelijk bedoeld om graan te malen. Sinds 1954 is de molen in het bezit van de gemeente Goes en Bert Boonman is al ruim veertig jaar op vrijwillige basis, de molenaar.

Molen de Koornbloem 0001-270x202

Als we de molen binnenlopen is er niemand te zien, maar even later komt Bert ons begroeten. We lopen de trap op naar de stelling, vanwaar we een mooi uitzicht hebben over de omgeving. Omdat de wind is gedraaid, gaat de molenaar eerst de kap van de molen en daarmee de wieken verplaatsen. In molenaarstermen heet dit kruien. Het trekken aan de kruiketting gebeurt handmatig en de molenaar „voelt” wanneer de kap goed op de wind staat.

Vlak onder de kap, die op een soort gietijzeren rollagers ligt, is er een smalle ruimte ten opzichte van de rest van de molen. Een ideale plek voor de kraaien om hun nest in te bouwen! De molenaar wijst naar de bomen rond de molen, waar de kraaien al zitten te wachten op het stilzetten van de wieken. Ze weten het precies: als de molenaar het deurtje naar de stelling achter zich dichtdoet, komen ze al aanvliegen.

Bert vertelt ons over de veranderingen in de omgeving in de afgelopen veertig jaar. Over de diverse molens die er in Goes hebben gestaan (elf in totaal) en over de boerderij die rond 1970 is afgebroken en waar nu de Smallegangesbuurt voor in de plaats is gekomen. De weg naar de molen (de Paardeweg) was vroeger een soort dijk, die aan het einde steil afliep en uitkwam aan de 's-Heer Hendrikskinderenpoort. Ook ons appartementencomplex De Cruytooren heeft hij gebouwd zien worden.

Molen de Koornbloem 0004-270x179De zon verdwijnt achter de wolken en de koude oostenwind blaast ons naar binnen. We krijgen van alles te horen over de molenstenen, de groeven erin voor het malen en „de rijn”, het gietijzeren deel waar de bovenste molensteen mee vastzit aan de spil. In de tijd van de Romeinen (ja, zo lang bestaat dit systeem al!) werd „de rijn” van lood gemaakt. Door het malen kwamen er looddeeltjes in het meel terecht en het verhaal gaat dat de Romeinse beschaving door loodvergiftiging ten onder is gegaan. Of dat molenaarssprookjes zijn, laten we maar even in het midden.

Molenstenen zijn gemaakt van basaltsteen. Deze steensoort blijkt een goede mineraal voor de mens te zijn, immers: door het malen komt er wat slijtstof vrij, wat mee gaat in het meel. Dit is overigens maar heel weinig, omdat het een harde steensoort is. Dit laatste komt de molenaar weer goed uit, want zo blijft het slijpen van de stenen beperkt. Het slijpen van de groeven is namelijk een heus monnikenwerk! Ik heb hier een volle dag werk aan, vertelt Bert.

Molen de KoornbloemOpvallend is dat het grote aandrijfrad, wat al ruim 200 jaar oud is, geruisloos in de rondte draait. De houten tanden zijn nog steeds in goede conditie, en doen wekelijks hun werk om de molenstenen aan te drijven.

De molenaar demonstreert ons het zogenaamde luiwerk, dit is een hijsinrichting om de zakken graan naar boven te vervoeren, wat volledig op de kracht van de wieken werkt.

Op weg langs de smalle houten trappen naar beneden komt kater Pollux ons tegemoet. Zijn gemiauw klinkt door de hele molen en hij vindt het reuze gezellig, deze bezoekers in zijn domein. Pollux is in feite onmisbaar; zijn taak is het vangen van muizen.

Na anderhalf uur danken we Bert hartelijk voor zijn verhalen. We nemen afscheid van hem met een stevige handdruk en een aai voor Pollux. Bij de zak versgemalen griesmeel, krijgen we een heerlijk recept mee voor griesmeelcake. Dat wordt smullen!! Molen De Koornbloem is elke zaterdag te bezichtigen van 10.00 tot 16.00 uur (als de molen draait) en op afspraak (tel. 0113-214843).

 

Molen de Koornbloem

Molen de Koornbloem 0003-270x179Molen de Koornbloem 0002-270x202

Molen de Koornbloem 0006-270x202Molen de Koornbloem 0009-270x333Molen de Koornbloem 0010-270x333Molen de Koornbloem 0005-270x407